VİRTUAL REALİTY GÖZLÜKLERİN PREOPERATİF ANKSİYETE ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
SEMİH GÜNER, FERHUNDE DİLEK SUBAŞI, GÜLŞEN BOSNA, OSMAN EKİNCİ
SAĞLIK BİKLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ-İSTANBUL
Giriş:
Hastaların çoğu ameliyat öncesinde farklı derecelerde anksiyete yaşamaktadır. Preoperatif anksiyetenin, hastanın yatış süresi, analjezik ihtiyacı ve komplikasyon gelişme durumu üzerine olumsuz etkileri olduğu bilinmektedir. Bu nedenle ameliyat öncesi dönemde anksiyetenin giderilmesine yönelik uygun girişimler yapılması önemlidir.
Çalışmamızın birincil amacı; yetişkin hastalarda Virtual Reality (VR) gözlükler ile yapılan sanal gerçeklik uygulamasının preoperatif anksiyeteyi azaltmadaki etkinliğini araştırmaktır. İkincil amacımız ise; bu etkinin yaş, cinsiyet, ASA skoru, eğitim ve gelir düzeyleri ile ilişkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif kesitsel bir çalışma olarak planlandı ve Etik kurul onamı (HNHAH-KAEK 2019/155) sonrası hastanemizde laparoskopik kolesistektomi operasyonu uygulanacak ASA 1-2 grubu 84 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, ASA skorları, eğitim ve gelir düzeyleri kaydedildi. Uygulama hakkında bilgi verilip yazılı ve sözlü onamı alındıktan sonra preoperatif bekleme odasında parmak ucu kapiller SpO2 değeri ve kalp atım hızı kaydedildi, Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği hasta tarafından dolduruldu. Ardından hastaya VR gözlük takıldı, doğa temalı görüntüler ve dinlendirici zen müzikleri eklenmiş 360 derece görsel ve işitsel deneyim yaşamaya imkan veren 30 dk.lık video izletildi. Bitiminde Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği hasta tarafından tekrar dolduruldu, Sp02 değeri ve kalp tepe atım hızı kaydedildi.
Bulgular: Anksiyete ölçeği, VR öncesi (33,6) ve VR sonrası (30,9) puan ortalamalarında olup, VR gözlüklerin preoperatif anksiyeteyi ileri derecede azalttığı (p<0.001), etki büyüklüğüne bakıldığında ise orta büyüklükte etkili olduğu tespit edilmiştir. Bu etkinin ise özellikle üniversite mezunu olanlarda daha belirgin olduğu gözlenmiştir.
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda VR gözlükler ile yapılan sanal gerçeklik müdahalesinin preoperatif anksiyeteyi azaltmada orta büyüklükte etkili olduğu bulunmuştur.
Etki seviyesinin olguların yaş, cinsiyet, ASA sınıflaması ve gelir düzeyi ile ilişkili olmadığı tespit edilirken sadece eğitim düzeyi iyileştikçe uygulamanın daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır.
|