KARDİYAK ARREST SONRASI YOĞUN BAKIMDA TEDAVİ EDİLEN HASTALARDA MORTALİTEYE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ
MEHMET KANDİLCİK, MAHMUT ARSLAN, HAFİZE ÖKSÜZ, GÖKÇE GİŞİ, CENGİZHAN YAVUZ, GÖZEN ÖKSÜZ
KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI
Giriş:
Kardiyak arrest sonrası yoğun bakıma kabul edilen hastalarda mortalite ve morbidite oranı çok yüksektir. Bu hastaların prognozlarını tahmin etmek için literatürde pek çok çalışma mevcuttur. Her merkezin farklı tedavi imkânlarına sahip olması nedeniyle hem mortalite oranı hem de prognostik faktörler farklılık gösterebilir. Biz bu çalışmada kardiyak arrest sonrası KSÜ Tıp Fakültesi Reanimasyon ünitesinde 2017 Ocak – 2020 Haziran tarihleri arasında tedavi edilen hastaların mortalite oranlarını, mortalite için risk faktörlerini ve prediktif faktörleri saptamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Etik kurul onamından sonra 2017 Ocak- 2020 Haziran tarihleri arasında KSÜ Reanimasyon ünitesinde kardiyak arrest nedeniyle tedavi gören 18 yaş üstü hastaların dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik verileri, ek hastalıkları, arrest yeri, arrest nedeni, yatış süresi, KPR süresi, APACHE 2 skorları, ilk kan gazlarındaki pH ve HCO3 ölçümleri, laktat değerleri(1-6-12-24.saat), laktat değişimleri(24-1), laktat değişim oranları, prokalsitonin(PRC) değerleri(1-24. Saat), prokalsitonin değişimleri(24-1), PRC değişim oranları, kan glukoz değerleri kaydedildi. Hastalar iki gruba(taburcu grubu ve eksitus grubu) ayrıldı.
Bulgular: Çalışmaya 151 hasta dâhil edildi. Taburcu ve eksitus olan hastalar arasında yaş, cinsiyet, KPR süresi, yatış süresi, komorbid hastalıklar, kan glukoz değeri, prokalsitonin değişim oranı, laktat değişim oranı, arrest yeri, arrest nedeni ve APACHE açısından fark yoktu. Eksitus olan grupta pH ve HCO3 değerinin taburcu olanlara göre daha düşük olduğu bulundu. İlk PRC değerleri her iki grupta benzerdi ancak eksitus grubunda 24.saat PRC değeri daha yüksek ve ilk 24 saatteki PRC değişimi daha fazlaydı. 1,6,12,24. Saatteki laktat değerleri eksitus olan grupta daha yüksekti. İlk 24 saatteki laktat değişimi eksitus grubunda daha fazlaydı. ROC analizinde HCO3 değerinin, 1,6,12,24. saat laktat değerinin ve laktat değişimin prediktif önemlerinin olduğunu saptadık. Lojistik regresyon analizinde 24. saat laktat yüksekliğinin ve laktat değişiminin mortalite için bağımsız risk faktörü olduğunu bulduk.
Tartışma ve Sonuç: Kardiyak arrest hastalarının prognoz tayininde, klinik ve laboratuar inceleme bulguları arasına PRC ve laktat değerlerinin de eklenmesi prognoz tayinindeki doğruluğu arttırabilir.
|