Yoğun Bakım Ünitesindeki COVID-19 Vakalarında Eşlik Eden Komorbiditelerin Mortalite Üzerine Etkileri
Senem Girgin, Murat Aksun, Ahmet Salih Tüzen, Atilla Şencan, Ozan Sanlı, Gizem Kırbaş, Sevinç Güven, Birzat Emre Gölboyu, Nagihan Karahan
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, İzmir, Türkiye
Giriş:
COVID-19 hastalık seyri ve progresyonunun hasta yaşı, cinsiyeti, ek komorbidite varlığına bağlı olduğunu bildiren çeşitli çalışmalar olmakla beraber mortalite üzerine risk faktörleri henüz net olarak ortaya konulamamıştır. Yoğun bakım yatışı olan hastalarda genellikle klinik takipleri sırasında laboratuvar verilerinin izlemi ile birlikte özellikle ferritin, C-reaktif protein, D-dimer, troponin, laktat dehidrogenaz(LDH), WBC yüksek seyreden hastaların daha mortal seyrettiğini gösteren sonuçlar elde edilmekle beraber ek komorbiditeler açısından yüksek riskli hasta grubunu belirten sınırlı sayıda veri bulunmaktadır. Bu çalışmanın primer amacı, ek komorbiditeler açısından yoğun bakım hastalarını değerlendirerek hangi hasta gruplarında COVİD-19'un daha fazla mortaliteye neden olduğunu belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Hastanemiz 3. basamak yoğun bakım ünitesinde izlenen COVID-19 olgularının verileri retrospektif olarak incelendi. PCR testi pozitif olan 408 Covid-19 hastası çalışmaya dahil edildi. Hastalar sağkalım grubu (n:176) ve mortalite grubu (n:232) olarak 2 grupta incelendi. İnvaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda alt grup analizi yapıldı. Demografik verilerin yanında komorbid hastalıklar, SOFA skorları, mekanik ventilasyon durumu, giriş laboratuar parametreleri arasındaki fark mortalite açısından araştırıldı. Çalışma için TC Sağlık Bakanlığı izni ve Hastane Etik Kurulu onayı alınmıştır.
Bulgular: Hematolojik malignite ve KBY olan hastalarda mortalite yüksekliği istatistiksel anlamlı bulundu(p=0.027, 0.047). BMI yüksekliğinde, mortalite açısından hem genel grupta hem alt grup analizinde anlamlı fark saptandı. (p=0.004, 0.001) Hastalar iki grup halinde karşılaştırılmış olup Tablo-1'de demografik veriler ve komorbiteler, Tablo-2'de klinik verileri ve giriş laboratuar parametreleri, Tablo-3'te alt grup analizi; sağkalım grubu ve mortalite grubu için karşılaştırmalı olarak verilmiştir.
Tartışma ve Sonuç: Literatürde HT, DM ve obezitesi olan hastalarda mortalite daha yüksek oranlarda bildirilmiştir. Çalışmamızda HT, DM ve obezite için anlamlı fark bulunmamakla beraber, BMI yüksekliği değerlendirildiğinde her iki grup arasında anlamlı fark saptanmıştır. Solid tümöre bağlı malignitelere göre hematolojik malignitelerde daha yüksek mortalite ilişkisi literatürle uyumlu şekilde görülmüştür. Yapılan alt grup analizinde ise invaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastalar için genel gruba kıyasla komorbidite ilişkisi anlamında KBY ve hematolojik malignite ilişkisi istatistiksel olarak saptanmamıştır.
|