Covid-19 Pandemisinin Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanları ve Araştırma Görevlilerindeki Stres Üzerine Olan Etkisi
GÖZDE CİNGİZ, MENEKŞE ÖZÇELİK, SÜHEYLA KARADAĞ ERKOÇ, VOLKAN BAYTAŞ
ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON ABD
Giriş: Sağlık çalışanları, Covid-19 pandemisiyle mücadelede en ön cephede zorlu görevler üstlenmiştir. Pandemi sağlık çalışanlarının stres-kaygı düzeylerini olumsuz etkilemiştir [1].Bu çalışmada; Anesteziyoloji ve Reanimasyon araştırma görevlileri ve uzmanlarının pandemi öncesi stres ve kaygı düzeylerinin, Covid-19 pandemisinin başlangıcından sonraki ilk 12 ay ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Etik kurul onayı sonrası (Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi;27.11.2020/ İ10-652-20) çoktan seçmeli 36 anket sorusu elektronik olarak Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği aracılığıyla üye hekimlerle paylaşılmıştır. Anket sonunda katılımcılardan pandemi öncesi ve sırasındaki duygu ve davranışlarının karşılaştırıldığı “Durumluk Kaygı Ölçeği (DKÖ) ve Sürekli Kaygı Ölçeği (SKÖ)” testlerini cevaplamaları istenmiştir.
Bulgular: Anket toplamda 1210 hekime gönderilmiş, 233’ünden geri dönüş alınmıştır (%19.2) ve analiz edilmiştir. Katılımcıların yaşları ile DKÖ ve SKÖ puanı arasında istatistiksel anlamlı negatif yönlü ilişki saptanmıştır (sırasıyla; r=-0,240(p=0,001), r=-0,178(p=0,017)). Meslekte geçirilen süre ve DKÖ puanı arasında istatistiksel anlamlı negatif yönlü ilişki bulunmuştur (r=-0,290,(p=0,002)). En yüksek DKÖ puanı araştırma görevlilerinde saptanırken, en düşük DKÖ puanıysa profesör ünvanlı hekimlerde saptanmıştır(52,11±9,23vs. 44,74±10,15(p=0,043)). En yüksek DKÖ düzeyi; pandemi öncesine göre çalışma düzeni değişenlerde (52,25±9,48), en düşükse çalışma süresi azalan (47,29±7,43) hekimlerde bulunmuştur. Pandemi döneminde alkol ve/veya sigara tüketimini artıran katılımcıların, artırmayanlara göre DKÖ puanları anlamlı yüksek saptanmıştır(53,91±8,67vs.49,40±8,53(p=0,002)). Covid-19 reenfeksiyon kaygısı olanların DKÖ puanları olmayanlara anlamlı yüksek bulunmuştur(51,18±8,20 vs.44,71±9,14, (p=0,001)). Çocuk sahibi olmanın, çalışılan kurumun niteliğinin, tedavi edilen Covid-19 hasta sayısının, kronik hastalığa sahip olmanın DKÖ ve SKÖ puanları üzerine herhangi bir etkisi saptanmamıştır [2].
Tartışma ve Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları genç, daha az tecrübeli ve çalışma düzeni değişen meslektaşlarımızda Covid-19 pandemisinin stres ve kaygı düzeyleri üzerine daha olumsuz etkisi olduğunu göstermiştir [3] [4] [5]. Stres ve kaygı artışı hekimin kendisini, iş, aile ve sosyal hayatını etkileyebilir. Ayrıca mevcut stres ve kaygı hekimin hata yapma riskini de artırabilir. Bu nedenle pandemi gibi süreçlerde ön cephede savaşan hekimlerde stres ve kaygı yaratan faktörlerin iyi analiz edilmesi ve beraberinde önleyici ve iyileştirici tedbirlerin alınması çok önemlidir [6] [7].
|