Elektif Sezaryen Ameliyatlarında İntratekal Morfin ve Erektör Spina Plan Bloğunun Analjezik Etkilerinin Karşılaştırılması: Prospektif Randomize Kontrollü Çalışma
Betül Yüsra Şirin, Gülşen Cebecik Teomete, Beliz Bilgili
Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi
Giriş: Sezeryan operasyonlarında ağrı kontrolü, hasta konforu, erken mobilizasyon, hastane yatış süresi, bebek bakımı ve anne bebek iletişimi açısından önemlidir(1). Multimodal analjezide intratekal 50-150 mcg morfin kullanımı önerilen etkin analjezi yöntemlerindendir(2). Çalışmamızda, spinal anestezi ile sezaryen olan gebelerde intratekal morfin (İTM) ile bilateral erektör spina plan bloğunun (ESPB) postoperatif analjezik etkilerini karşılaştırdık.
Gereç ve Yöntem: ASA (American Society of Anesthesiology) skoru 1-2 olan 82 hasta çalışmaya alındı. 2 hasta çalışma dışı bırakıldı. 80 hasta çalışmaya dahil edilerek İTM ve ESPB olarak gruba ayrıldı Her iki gruba 10mg heavy marcain ile spinal anestezi yapıldı. İTM grubunda heavy bupivakaine ek olarak intratekal 100 mcg morfin uygulandı. ESPB grubuna cerrahi bitiminde %0.25 bupivakain 20 ml ile bilateral ESPB uygulandı. Postoperatif ağrı kontrolü 5mg/cc tramadol, 1cc bolus, 10dk kilit ayarlı intravenöz hasta kontrollü analjezi (HKA) ve NRS>4 olduğunda kaçış analjezisi diklofenak 75mg intramusküler ile sağlandı. 0.,2., 6., 12., 24.saatlerdeki NRS(Numeric Rating Scale) skoru, tramadol tüketimleri, yan etki ve komplikasyonlar takip edildi.
Bulgular: NRS skorları, 0., 2., 6., 12. ve 24.saatte gruplar arasında benzerdi. İTM grubunda 0.saate göre 6.,12. ve 24.saatlerde NRS artışı anlamlı bulundu (sırasıyla 0,86±1,14; 1,21±1,37 ve 1,00±1,50 birim artış, p=0,001; 0,001; 0,001). ESPB grubunda 0.saate göre 6.,12. ve 24.saatlerde NRS artışı anlamlı bulundu (sırasıyla 1,03±1,40; 1,00±1,39 ve 0,95±1,16 birim artış, p=0,001; 0,001; 0,001)(Tablo 1). Her iki grupta 24 saat boyunca NRS<4 değerlendirildi, kaçış analjezisine ihtiyaç duyulmadı. Tramadol tüketimi 0-6.saatte gruplar arasında benzerdi. 2-6., 0-12., 0-24. saatlerde tramadol tüketimi, ESPB grubunda (17,24±13,54mg, 56,18±42,42mg, 96,32±75,08 mg) İTM grubundan(11,52±13,76;38,45±37,68;57,62±49,25) anlamlı yüksekti (p=0,015;p=0,042,p=0,008)(Tablo 2). Herhangi bir yan etki ve komplikasyona rastlanmadı.
Tartışma ve Sonuç: Bilateral ESPB ile sezaryen sonrası etkin ağrı kontrolü sağlanmıştır. Bu etki kılavuzların önerdiği intratekal morfin kullanımı ile benzer bulunmuş olup, tramadol tüketimi daha fazla olmuştur. İntravenöz opioid ilişkili yan etki saptanmamıştır. Sezaryen cerrahisinde bilateral ESPB, İTM kadar etkili ağrı kontrolü sağlar.
|