Laparoskopik Kolesistektomilerde Ultrasonografi Eşliğinde Yapılan Transversus Abdominis Plane Bloğunda Bupivakaine Eklenen Ketaminin Postoperatif Analjeziye Etkisi
Demet Özer, Derya Karasu, Canan Yılmaz, Şeyda Efsun Özgünay, Zeynep Tabur, Mine Aköz, Gülsen Korfalı
Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği, Bursa
GİRİŞ ve AMAÇ: Transversus Abdominis Plane (TAP) blok, postoperatif 24 saat analjezi sağlamasından dolayı laparoskopik cerrahilerde gitgide popülerliği artmıştır. Ketamin, anestezik ve analjezik özelliği bulunan, son yıllarda periferik, kaudal blok gibi farklı kullanım alanları ile dikkat çeken bir ajandır. Çalışmamızın amacı; elektif laparoskopik kolesistektomilerde analjezik amaçla ultrasonografi (USG) eşliğinde uygulanan TAP blokta bupivakain ve ketamin kombinasyonunun postoperatif ağrı üzerine etkisini değerlendirmektir.
MATERYAL ve METOD: Prospektif, gözlemsel olan çalışmamıza 18-75 yaş arası, elektif laparoskopik kolesistektomilerde indüksiyon sonrası bilateral TAP blok uygulanan, ASA I-II olan 120 hasta dahil edildi. Kliniğimizin rutininde uygulanan 1 mg/kg bupivakain+serum fizyolojik ve 1 mg/kg bupivakain+0.5 mg/kg ketamin+serum fizyolojik kombinasyonlarına göre hastalar iki gruba (Grup B, Grup BK) ayrıldı. Postoperatif ağrı kontrolü intravenöz hasta kontrollü analjezi (tramadol) ile sağlandı. Postoperatif ağrı düzeyini değerlendirmek için istirahat vizüel analog skala (VAS) skoru ve öksürme, derin nefes almada dinamik VAS (DVAS) skoru kullanıldı.
BULGULAR ve TARTIŞMA: Çalışmayı 108 hasta tamamladı (Grup B:53 ve Grup BK:55). Gruplar arasında demografik veriler açısından anlamlı faklılık saptanmadı (Tablo-1). Grup BK’de postoperatif 0, 2, 4, 24. saat istirahat VAS ve 0, 2, 4, 12, ve 24. saat dinamik VAS değerleri Grup B’ den anlamlı düşük saptandı (Şekil-1, Şekil-2). Ayrıca ilk analjezik gereksinimi Grup BK’de anlamlı uzun bulundu (Tablo-2). İki grup arasında toplam tramadol tüketimi yönünden anlamlı fark bulunmadı. Rejyonal ve periferik blok uygulamalarında lokal anesteziğe adjuvan birçok ajanlar (epinefrin, klonidin, buprenorfin, tramadol, deksametazon, deksmedetomidin, neostigmin, ketamin) eklenmektedir (1). Literatürde TAP blokta lokal anesteziklere ek olarak epinefrin ve deksmetedomidin adjuvan ajan olarak uygulanmaktadır (2,3). Bir kaudal blok çalışmasında bupivakaine eklenen ketaminin; klonidin ve epinefrin eklenmesine kıyasla daha uzun analjezi sağladığı gösterilmiştir (4).
SONUÇ(LAR): İlk analjezik zamanını uzatması ve postoperatif dönemde etkin analjezi sağlaması nedeniyle bupivakaine eklenen ketamin ile USG eşliğinde yapılan TAP bloğun, laparoskopik kolesistektomilerde diğer analjezik yöntemlere iyi bir alternatif olacağını düşünüyoruz.
|