Sağlık çalışanlarının kan ürünleri tranfüzyon bilgi seviyelerinin değerlendirilmesi ve karşılaştırılması
Celal Kalındemirtaş, Sibel Oba, Murat Güneş, Hacer Şebnem Türk, Pınar Sayın, Ayşe Surhan Çınar
SBÜ Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği
GİRİŞ ve AMAÇ: Kan transfüzyonunda endikasyonlar, hangi ürünün tercih edilmesi gerektiği ve uygulama koşulları transfüzyon konusunda bilgi sahibi olmayı gerektirir. Biz de çalışmamızda, sağlık çalışanlarının kan ürünü transfüzyonu konusundaki bilgi düzeyini değerlendirmeyi ve karşılaştırmayı amaçladık.
MATERYAL ve METOD: Hastanemiz Klinik Araştırmalar Etik ve Eğitim Planlama Koordinasyon Kurulu onayıyla gerçekleştirilen anket çalışması kesitsel ve prospektif olarak, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Eğitim ve Araştırma Hastanesin de gerçekleştirildi. 20-65 yaş aralığında sağlık çalışanlarının kan ürünleri transfüzyon bilgilerinin değerlendirilmesi amacıyla hastanemizde anket çalışması demografik bilgiler, kan ve kan ürünlerinin transfüzyonu uygulamaları ile ilgili olarak toplam 20 sorudan oluşturuldu. Sorular kan ürünlerinin istem ve uygulama aşamasındaki uyulması gerekli basamaklar ve acil durumlarda kan ürünleri transfüzyonu yapılırken uyulması ve takip edilmesi gerekli basamaklar özellikle sorgulandı. Farklı klinik ve servislerde görev yapan uzman doktor, asistan doktor ve yardımcı sağlık personelleri (yoğun bakım hemşireleri, anestezi teknisyeni, cerrahi klinik servis hemşireleri) olmak üzere 317 gönüllü katıldı. Ankete katılan 21 gönüllünün anketi sorulara cevap vermediği için iptal edildi ve 296 gönüllünün anketi çalışmaya dahil edildi.
BULGULAR ve TARTIŞMA: Cinsiyet dağılımı % 45,6 kadın, %54,4 erkekti. Uzman doktorlar %40,2 asistan doktorlar %30,4 ve yardımcı sağlık personeli % 29,4 olarak gözlemlendi. Yaş ortalaması 32,9±8,0idi. Yaş yükseldikçe filtre boyutu ve kanül numarası ile ilgili soruya verilen doğru cevap oranı artış gösterdi. Unvan gruplarında uzman doktorların istatiksel olarak anlamlı derecede olumlu yönde özellikle asistan doktorlara göre daha yüksek oranda sorulara cevap verdiği gözlemlendi. Özellikle son iki yıl içinde eğitim alanlar kan ürünlerinin uygulanan kanül numarası, transfüzyon reaksiyonunda protokollerle ilgili sorularda istatiksel olarak yüksek oranda doğru cevap verdiği görüldü.
SONUÇ(LAR): Kan ve kan ürünleri transfüzyonu eğitim, deneyim ve yaş ile birlikte olumlu yönde ilerlemeler gözlenirken, kan ürünleri transfüzyonu her basamağı çok önemli bir uygulama olup sağlık personellerinin standardize edilmiş peryodik ve yeni güncellemeleri içine alan eğitime tabi tutulması hasta ve sağlık çalışanları için hayati öneme sahiptir.
|