Açık Kalp Cerrahisi Sonrası Erken Hiperlaktateminin Nedeninin Belirlenmesinde İndirekt Kalorimetri Takibi Faydalı Olabilir Mi?
Halim Ulugöl, Fevzi Toraman
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı
GİRİŞ VE AMAÇ: Ekstrakorporeal dolaşım (EKD) sırasında non-pulsatil akım, dilüsyonel anemi, hipotermi ve yeniden ısınmanın homojen olmaması nedeni ile intraoperatif dönemde bazı alanlarda dolaşım bozukluğu ve laktat birikimi oluşabilmektedir. EKD bitiminde pulsatil akım ve postoperatif erken dönemde homojen ısınmanın sağlanmasıyla, bu alanlarda birikmiş olan laktat sistemik dolaşıma katılarak hiperlaktatemi tablosuna neden olmaktadır. Klinikte yıkanma (washout) olarak adlandırılan bu durumun, postoperatif gelişen düşük kalp debisine bağlı laktat yükselmesinden ayırt edilmesi gerekir. Biz bu çalışmamızda EKD sonrası yoğun bakıma alınan tüm hastalarımızda laktat takibinin yanında indirekt kalorimetri ile oksijen tüketimi (VO2), karbondioksit üretimi (VCO2), doku oksijen sunumu (DO2) ve serebral rejional oksijen saturasyonu (rSO2) takibi de yaparak, kan laktat yüksekliğinin nedenini belirlemeyi amaçladık.
YÖNTEM: Etik kurul ve hasta onayı alınan, EKD uygulan 40 hasta çalışmaya alındı. Tüm hastalara standart anestezi monitörizasyonu ve EKD protokolü uygulandı. Postoperatif yoğun bakıma ünitesine (YBÜ) alınan hastalarda YBÜ geliş (T0), YBÜ 1.saat (T1), YBÜ 3.saat (T3) ve ekstübasyon öncesinde (T4) ventilatörden ölçülen VO2, VCO2, DO2, rSO2 değerleri ile birlikte aynı zaman noktalarında kan gazı da değerlendirildi. Ayrıca hastaların ekstübasyon süreleri de kaydedildi. Hastalar kan laktat düzeylerine göre Grup-1:Laktat<1.5 mmol/L ve Grup-2:Laktat>1.5 mmol/L iki gruba ayrılarak doku oksijenasyon parametreleri ile korelasyonuna bakıldı.
BULGULAR: Her iki grupta da tüm zaman noktalarında ölçülen serum laktat düzeylerinin VO2, DO2, rSO2 ile korelasyonu saptanmadı (p>0.05)(Tablo-1). Her iki grubun ekstübasyon süreleri de benzerdi (Figür-1)
TARTIŞMA VE SONUÇ: Laktat düzeyi yüksek Grup-2 hastalarının postoperatif VO2 değerlerinin, postoperatif laktat düzeyi normal olan Grup-1 hastalarındaki gibi normal değerlerde seyretmesi, Grup-2 hastalarındaki postoperatif laktat yükselmesinin nedeninin, intraoperatif geçirilen iskemik atağa bağlı olabileceğini düşündürmektedir. Postoperatif VO2 ölçümünün sağladığı bu bilgi, klinisyenin postoperatif hiperlaktatemi durumundaki tedavi şemasının şekillenmesinde önemli katkı sağlayacağı kanısındayız.
|